Historikk og bakgrunn for passasjerrettslovbodet i EU/EØS

I 2006 styrkte EU rettane til flypassasjerar med lovbod nr. 261/2004.

Publisert: 14.12.2016   Endret: 18.05.2018

Europaparlaments- og rådslovbod (EF) nr. 1371/2007 av 23. oktober 2007 om rettar og forpliktingar for jernbanepassasjerar markerte eit ytterlegare skritt i retning mot liberalisering av den europeiske marknaden for offentlege transportmidlar.

Lovbodet innførte einsarta regler i heile Europa og ga togpassasjerar krav på vederlag ved seinkingar, innstillingar og ulykker. Lovbodet stilte også krav om at jernbaneføretak informerer om rettar og forpliktingar til togpassasjerar og opprettar klageorgan. Lovbodet er i Noreg innført som Jernbanepassasjerrettsforskrifta og gjeld frå 3. september 2010.

Liberalisering i Europa

Innføringa av passasjerrettslovbodet var altså eit ledd i ein større utviklingsgang for å liberalisera marknaden for offentlege transportmidlar i Europa. Passasjerrettslovbodet reflekterer mål nedfelt i EUs rapport frå 2001: European Transport Policy for 2010: Time to decide. EU har fremma liknande regler for båt og buss. Reglane styrker rettane til forbrukerane og varetek miljøet.

EU-kommisjonen la i november 2015 fram eit sokalla vegkart for passasjerrettighetsforordninga.

Lovbodet er ein del av det som vert kalla for jernbanepakke III. Siktemålet er mellom anna å fremma konkurransen i marknaden for grenseoverskridande passasjertransport.

Lovbodets artikkel 30 pålegg statane å utpeka eit organ for tilsyn som skal sjå til at lovbodet vert fylgt. I Noreg er Statens Jernbanetilsyn peika ut som organ for tilsyn.

Passasjerklager kan verta fremma for Transportklagenemnda etter at klaga har vorte behandla av jernbaneføretaket. Føresetnaden for at ein passasjerklage kan verta fremma for nemnda er altså at klagen fyrst har vorte fremma for klageorganet til jernbaneføretaket.